Jak rozwijać inteligencję emocjonalną u dzieci?

Żeby pokonywać życiowe trudności, trzeba przede wszystkim radzić sobie z emocjami. To umiejętność tak trudna, jak użyteczna. Trzeba nad nią pracować stale, także w dorosłym życiu. Im bardziej rozwiniemy ją w dzieciństwie, tym lepiej będzie się nam żyło.

Inteligencja emocjonalna obejmuje potrzeby emocjonalne, popędy, a także system wartości jednostki, który kieruje jej zewnętrznym zachowaniem. Decyduje ona o umiejętnościach przystosowania się do otoczenia, udanych relacjach międzyludzkich i sukcesach zawodowych.

Kształtowanie umiejętności emocjonalnych dzieci zaczyna się właściwie już w kołysce. Niemowlęta, które otrzymują od dorosłych ze swego otoczenia dużą porcję aprobaty i zachęty, nabierają pewności, że uda im się stawić czoło wyzwaniom życiowym. Osoby, które potrafią nazywać swoje stany emocjonalne, łatwiej je kontrolują, a także rozumieją uczucia innych ludzi. Z

Rady dla rodziców i nauczycieli dzieci

  1. Chwal jak najczęściej, średnio dziecko słyszy około 50 negatywnych uwag dziennie –
    „nie rób”, „nie wolno”, „zostaw”, itp., a tylko pięć uwag pozytywnych. Chwalenie ma magiczną moc, bo jest dla dziecka komunikatem, co zrobiło dobrze, co warto powtarzać. Najlepiej opisz, za co dziecko zasłużyło na pochwałę. Ocena typu: ale jesteś zdolny, ma mniejszą siłę sprawczą.

  2. Opisuj zachowanie i jego skutki, oddzielaj sprawcę od czynu. Okłamałeś mnie, trudno będzie mi teraz ci zaufać – zamiast zdania – jesteś kłamcą; źle zrobiłeś – zamiast – jesteś głupi.

  3. Pokazuj różne punkty widzenia – patrzenie na świat oczami innych jest jedną z cech wysokiej inteligencji emocjonalnej. Dobrym ćwiczeniem, na przykład w razie konfliktu między dziećmi, jest pytanie – co czułbyś i myślał, gdybyś był Jackiem, Asią, a nie sobą? Czytając bajki, oglądając telewizję, zadawaj pytania: co czuli bohaterowie, skąd dziecko to wie, czy czułby to samo, dlaczego?

  4. Ucz, jak radzić sobie z porażką (pomóż przeanalizować niepowodzenie, pomyślcie razem, co można zrobić następnym razem, by uniknąć porażki, kto może w tym pomóc, czego dziecko dowiedziało się z popełnionych błędów).

  5. Nie myl radzenia sobie z uczuciami z ich wypieraniem przez dzieci (wypieranie to jeden z mechanizmów obronnych pojawiający się w trudnej dla nas sytuacji, świadczy o
    nieprawidłowościach, radzenie sobie z uczuciami to umiejętność rozpoznawania uczuć i ich odpowiedniego wyrażania).

  6. Nie utrwalaj i nie nagradzaj zachowań, które świadczą o niedostatecznym rozwoju emocjonalnym (nie reaguj na dąsanie się, napady złości, wymuszanie – nie kupuj dziecku czegoś wbrew sobie, bo wstydzisz się jego reakcji w sklepie na twoją odmowę, jeśli dziecko skarży się na inne dziecko w szkole, nie pochwalaj tego, ale pomyślcie wspólnie, co można zrobić, by zmienić tę sytuację).

  7. Często rozmawiaj o uczuciach (zadawaj pytania: Co czujesz? Jak sądzisz, co czuje druga osoba? – młodszemu dziecku zaproponuj, niech narysuje to, co czuje, ucz słów określających stany emocjonalne, mów o swojej radości, złości, smutku).

  8. Pamiętaj: emocjom nigdy nie należy zaprzeczać! Akceptuj uczucia, słuchaj bardzo uważnie
    – zamiast słuchać jednym uchem, akceptuj uczucia słowami: „Mmm, rozumiem, chyba jesteś smutny, to musiało być przykre. Nigdy, nawet w najlepszej wierze, nie mów: nieładnie wyglądasz, jak się złościsz, nie bądź smutny, to głupstwo, nie płacz.

  9. Ucz słuchania. Pokazuj dziecku, co to znaczy aktywne słuchanie, że dobra rozmowa wymaga skupienia, dopytywania, czasu.

  10. Dziel się swoimi uczuciami. Jeśli płaczesz przy dziecku, nigdy nie zaprzeczaj, bojąc się przyznać do łez, gdy dziecko pyta, czy coś się stało, lepiej powiedzieć: tak, jestem smutna, jest mi przykro, zamiast: nic się nie stało; jak najczęściej mów o swoich uczuciach – jestem wesoły, złości mnie to, zawstydziłem się.

  11. Ucz, że niewypowiedziane emocje są źródłem konfliktów. Niech dziecko wie, że czasami trudno odkryć czyjeś uczucia i można się pomylić, pokazuj, że nagromadzona złość przeciwko koledze może skończyć się agresją.

  12. Podkreślaj konsekwencje wynikające z dobrego i złego postępowania dziecka, unikaj natomiast stosowania kar. Kiedy dziecko widzi konsekwencje swojego postępowania, łatwiej mu zrozumieć, że to ono kieruje swoim życiem. Jeśli zaś spotyka się tylko z karą, uczy się, że to dorośli kontrolują sytuację i podejmują decyzje.

A. Stankiewicz

M. Lewandowska

J. Ćwiklińska

Jak postępować z dzieckiem nadpobudliwym?

 

Rady dla rodziców

 

 

Czy wiesz, jak postępować z dzieckiem nadpobudliwym?

 

W dzisiejszych czasach często spotykamy się z problemem nadpobudliwości psychoruchowej u dzieci. Poniżej przedstawiamy kilka rad, które pomogą rodzinie w codziennym domowym funkcjonowaniu.

  • Należy umożliwić dziecku swobodny ruch, by mogło się wybiegać. Dzieci z tym zaburzeniem mają fizjologicznie zwiększoną potrzebę ruchu.

  • Trzeba rozdzielić obowiązki, które ma dziecko na: ważne (te konieczne do spełnienia) i te mniej ważne. Chodzi o rozróżnienie rzeczy, które będziemy egzekwować od tych, które możemy tolerować.

  • Dobrze jest zadbać, by dziecko miało możliwość uprawiania sportu, np. pływania, biegania, gry w piłkę nożną. Będzie wtedy spokojniejsze. Nie należy upominać dziecka z powodu jego ruchliwości, np. „nie wierć się, nie skacz, siedź spokojnie”.

  • Należy spędzać z dzieckiem czas, bawić się lub organizować mu zabawę.

  • Ważne, by wyeliminować pośpiech; rano budzić dziecko wcześniej, aby zdążyło spokojnie się umyć, zjeść śniadanie. Ponaglanie dziecka dezorganizuje jego działanie i wprowadza nerwową atmosferę w rodzinie.

  • W razie konfliktu z domownikami, sprawy nie należy nadmiernie roztrząsać, ale dążyć do szybkiego zakończenia. Obrona własnych racji jeszcze bardziej dziecko pobudzi. Konflikt należy rozstrzygnąć, dopiero wtedy, gdy dziecko się uspokoi.

  • Układ nerwowy dziecka nadpobudliwego jest mniej odporny. Nie należy zatem przełamywać uporu dziecka na siłę. Drastyczne środki, takie jak: kary fizyczne, agresja słowna, krzyki, izolacja z zamknięciem wzmagają pobudliwość układu nerwowego i nasilają objawy.

 

Anna Stankiewicz

Marta Lewandowska

Justyna Ćwiklińska

W naszym przedszkolu realizowany jest projekt edukacyjny  Necio.pl  skierowany do dzieci w wieku 4-6 lat, poświęcony bezpiecznemu korzystaniu z internetu. Prowadzony jest przez Fundację Dajemy Dzieciom Siłę (dawniej Fundacja Dzieci Niczyje) we współpracy z Fundacją Orange w ramach programu Komisji Europejskiej Safer Internet.

Na potrzeby projektu powstał serwis internetowy zawierający animacje, gry oraz piosenki tłumaczące najmłodszym zasady bezpiecznego korzystania z sieci.

Korzystając z serwisu Necio.pl, dzieci dowiedzą się, czym jest internet, jak komunikować się z innymi, używać poczty e-mail, wybierać bezpieczne strony www.

Dzieci poznają także Sieciaki (bohaterów serwisu Sieciaki.pl) – dzieciaki, które potrafią bezpiecznie i efektywnie korzystać z sieci oraz Sieciuchy – postacie budzące wstręt i odrazę, uosabiające internetowe zagrożenia.

Serwis pozwala na opanowanie umiejętności posługiwania się myszką i klawiaturą...

Z badań wynika, że dzieci w wieku 3-6 lat korzystają z internetu średnio 50 minut dziennie .

Szkodliwe treści to materiały, które mogą mieć negatywny wpływ na rozwój i psychikę dzieci i młodzieży. Dzieci mogą na nie trafiać celowo lub przypadkowo, np. poprzez mylne wyniki wyszukiwania, spam czy reklamę.

 

Kontakt z takimi materiałami często powoduje wystąpienie wysokiego poziomu negatywnych emocji oraz zaburza prawidłowy rozwój i obniża poczucie bezpieczeństwa dziecka.

 

USTALMY Z DZIECKIEM ZASADY KORZYSTANIA Z INTERNETU

Skoro zgadzamy się na to, by dziecko miało dostęp do Internetu, musimy ustalić z nim zasady, które zapewnią mu bezpieczeństwo. To konieczne, by chronić je przed kontaktem z nieodpowiednimi treściami. Zasady muszą być dostosowane do wieku dziecka. Ważne, żeby nie poprzestać na jednorazowej rozmowie. Do tematu zasad użytkowania Internetu i bezpieczeństwa w nim należy wracać, jeśli tylko pojawi się ku temu okazja w codziennej rozmowie. Warto zachęcać dziecko do zadawania pytań, rozwiewać jego wątpliwości, tłumaczyć, dlaczego decydujemy się na pewne ograniczenia. Ważne, żeby dziecko miało świadomość, że dbamy o jego bezpieczeństwo. Dążmy do tego, by było przekonane o tym, że zawsze może zwrócić się do nas w sytuacjach dla siebie trudnych lub gdy będzie miało poczucie zagrożenia. Warto zadbać o to, by dziecko korzystające z Internetu przestrzegało następujących zasad:

  • Najmłodsze dzieci powinny korzystać jedynie z pozytywnych i bezpiecznych treści (strony, aplikacje, gry) wskazanych przez rodziców. Z czasem warto brać pod uwagę propozycje nowych treści spośród wskazywanych przez dzieci, każdorazowo je weryfikując. Po wprowadzeniu takiej zasady warto porozmawiać z dzieckiem na temat nieodpowiednich treści online – w sposób adekwatny do jego wieku należy je poinformować, że w sieci można trafić na materiały prezentujące seks, przemoc, wulgaryzmy. Trzeba zaznaczyć, że nie są to treści przeznaczone dla dzieci i że oczekujemy, iż dziecko nas poinformuje w razie kontaktu z nimi.
  • Czas korzystania z sieci powinien być ograniczony. Zaleca się, by dzieci w wieku wczesnoszkolnym nie korzystały z urządzeń ekranowych dłużej niż dwie godziny dziennie. Dobrym pomysłem jest ustalenie dnia lub dni, np. weekendu, bez Internetu.
  • Dzieciom w wieku przedszkolnym należy towarzyszyć podczas korzystania z sieci. Jeśli dzieci są starsze, warto jako rodzic możliwość wglądu w ekran komputera czy urządzenia mobilnego, z którego korzystają. Przy okazji warto zainteresować się aktywnościami dziecka online i nawiązać na ten temat rozmowę.
  • Najmłodsze dzieci nie powinny samodzielnie korzystać z wyszukiwarek, portali społecznościowych i innych serwisów dających nieograniczony dostęp do treści (zdjęć, filmów, tekstów). Stopniowe wprowadzanie takich możliwości powinno odbywać się pod kontrolą rodziców i z uwzględnieniem ograniczeń wiekowych narzucanych przez serwisy. Warto takie sytuacje wykorzystać do edukacji dziecka w zakresie skutecznego i bezpiecznego poszukiwania treści, poszerzając jego wiedzę na temat nieodpowiednich treści. Dobrze, gdy podczas swobodnych rozmów z dzieckiem wprowadzimy pojęcie ograniczonego zaufania do treści online.
  • Najmłodsze dzieci nie powinny samodzielnie korzystać z komunikatorów czy portali społecznościowych. Ewentualne kontakty online powinny być ograniczone do znajomych osób i odbywać się pod kontrolą rodziców. Zakaz ów należy poprzedzić rozmową na temat zagrożeń związanych z kontaktami z nieznajomymi.
  • Dzieci nie powinny publikować samodzielnie w sieci treści, szczególnie prywatnych informacji, filmów, zdjęć. Taki zakaz powinien być połączony ze zwróceniem dziecku uwagi na zagrożenia związane z publikacją wizerunku i prywatnych informacji.
  • Należy umówić się z dzieckiem, że za każdym razem kiedy trafi na nieodpowiednie treści lub cokolwiek innego je w sieci niepokoi, natychmiast nas o tym poinformuje. Kiedy dziecko zgłasza kontakt z nieodpowiednimi treściami, warto rozpoznać, co się wydarzyło, pochwalić je za poinformowanie o takim zdarzeniu. Jeżeli dziecko jest zaniepokojone, trzeba wytłumaczyć mu sytuację, zastanowić się, jak zmniejszyć prawdopodobieństwo podobnych okoliczności w przyszłości.

 

Anna Stankiewicz

Justyna Ćwiklińska

Marta Lewandowska

 

Kłamstwo u dzieci

Dzieci w wieku 3-4 lat mają jeszcze trudności z odróżnieniem fikcji od rzeczywistości. Świat bohaterów z bajek jest tak samo prawdziwy jak ich rodzina, dom czy przedszkole. W tym wieku dzieci często wprowadzają do swojej codzienności wymyślonych kolegów lub opowiadają nam coś, co działo się tylko w ich wyobraźni, twierdząc, że wydarzyło się to naprawdę.

U starszaków (5-6 lat) pojawia się już świadome, zamierzone kłamanie. Dzieci w tym wieku zaczynają również stosować białe kłamstwa (czyli takie, które stosujemy aby nie sprawić innym przykrości), jest to związane z rozwojem empatii.

Kłamanie samo w sobie jest bardzo wymagającą poznawczo czynnością. Kłamstwo wymaga znajomości reguł społecznych oraz przewidywania konsekwencji. Dziecko w takiej sytuacji ma już świadomość własnego JA (ja coś zrobiłem). Pojawia się również poczucie winy oraz przyjmowanie perspektywy drugiego człowieka (jeśli tak powiem, komuś zrobi się przykro, jeśli zrzucę winę na kogoś innego nie zdenerwuję mamy).

Kłamstwo często wynika z niezaspokojonych potrzeb. Można wymienić kilka kluczowych:

  • potrzeba ochrony, np. ochrona przed karą, gdy coś zbroi, więc zrzuci winę na młodsze rodzeństwo
  • potrzeba przynależności, np. dziecko opowiada, że było na super wycieczce, bo dzięki temu inne dzieci go słuchają i zostanie zaakceptowany przez grupę
  • potrzeba zabawy, np. wszystkie zmyślone historie, niewidzialni przyjaciele, w szczególności podczas czasu wolnego i zabawy
  • potrzeba akceptacji, np. kłamanie w celu upodobnienia się do kolegi/ koleżanki, np. koleżanka ma psa, więc drugie dziecko może też powiedzieć, że ma psa po to aby zbliżyć się do koleżanki
  • potrzeba dostrzeżenia, np. wymyślony ból brzucha, głowy po to aby zwrócić uwagę rodzica na siebie, dostać dodatkowego całusa itd.
  • potrzeba uznania, np. dziecko opowiada o osiągnięciach, które nie miały miejsca, a często pojawiają się w związku z presją rodziców

 

Jak reagować na kłamstwo u dzieci?

  1. Bycie szczerym na co dzień względem dziecka.
  2. Dawanie dobrego przykładu własną osobą.
  3. Dostrzeganie szczerości u dziecka, np. “Cieszę się, że powiedziałeś mi, jak to było”.
  4. Szanowanie prywatności dziecka, pozwolenie dziecku na swoje małe sprawy i tajemnice.
  5. Podkreślanie wartości prawdy - zamiast “Nie podobają mi się te kłamstwa” można powiedzieć “Chciałabym usłyszeć jak to było?”
  6. Unikanie wyśmiewania, nawet jeśli dziecko fantazjuje to próbujemy pomóc dojść mu do faktów, a nie wyśmiewać.
  7. Unikanie etykietowania “kłamca, oszust” - te określenia poniżają dziecko.
  8. Przyglądanie się potrzebą dziecka i adekwatne reagowanie na nie.

 

 

Marta Lewandowska

Anna Stankiewicz

Justyna Ćwiklińska

 

W naszym przedszkolu realizowany jest projekt edukacyjny  Necio.pl  skierowany do dzieci w wieku 4-6 lat, poświęcony bezpiecznemu korzystaniu z internetu. Prowadzony jest przez Fundację Dajemy Dzieciom Siłę (dawniej Fundacja Dzieci Niczyje) we współpracy z Fundacją Orange w ramach programu Komisji Europejskiej Safer Internet.

Na potrzeby projektu powstał serwis internetowy zawierający animacje, gry oraz piosenki tłumaczące najmłodszym zasady bezpiecznego korzystania z sieci.

Korzystając z serwisu Necio.pl, dzieci dowiedzą się, czym jest internet, jak komunikować się z innymi, używać poczty e-mail, wybierać bezpieczne strony www.

Dzieci poznają także Sieciaki (bohaterów serwisu Sieciaki.pl) – dzieciaki, które potrafią bezpiecznie i efektywnie korzystać z sieci oraz Sieciuchy – postacie budzące wstręt i odrazę, uosabiające internetowe zagrożenia.

Serwis pozwala na opanowanie umiejętności posługiwania się myszką i klawiaturą.

Z badań wynika, że dzieci w wieku 3-6 lat korzystają z internetu średnio 50 minut dziennie .

Szkodliwe treści to materiały, które mogą mieć negatywny wpływ na rozwój i psychikę dzieci i młodzieży. Dzieci mogą na nie trafiać celowo lub przypadkowo, np. poprzez mylne wyniki wyszukiwania, spam czy reklamę.

 

Kontakt z takimi materiałami często powoduje wystąpienie wysokiego poziomu negatywnych emocji oraz zaburza prawidłowy rozwój i obniża poczucie bezpieczeństwa dziecka.

 

USTALMY Z DZIECKIEM ZASADY KORZYSTANIA Z INTERNETU

Skoro zgadzamy się na to, by dziecko miało dostęp do Internetu, musimy ustalić z nim zasady, które zapewnią mu bezpieczeństwo. To konieczne, by chronić je przed kontaktem z nieodpowiednimi treściami. Zasady muszą być dostosowane do wieku dziecka. Ważne, żeby nie poprzestać na jednorazowej rozmowie. Do tematu zasad użytkowania Internetu i bezpieczeństwa w nim należy wracać, jeśli tylko pojawi się ku temu okazja w codziennej rozmowie. Warto zachęcać dziecko do zadawania pytań, rozwiewać jego wątpliwości, tłumaczyć, dlaczego decydujemy się na pewne ograniczenia. Ważne, żeby dziecko miało świadomość, że dbamy o jego bezpieczeństwo. Dążmy do tego, by było przekonane o tym, że zawsze może zwrócić się do nas w sytuacjach dla siebie trudnych lub gdy będzie miało poczucie zagrożenia. Warto zadbać o to, by dziecko korzystające z Internetu przestrzegało następujących zasad:

  • Najmłodsze dzieci powinny korzystać jedynie z pozytywnych i bezpiecznych treści (strony, aplikacje, gry) wskazanych przez rodziców. Z czasem warto brać pod uwagę propozycje nowych treści spośród wskazywanych przez dzieci, każdorazowo je weryfikując. Po wprowadzeniu takiej zasady warto porozmawiać z dzieckiem na temat nieodpowiednich treści online – w sposób adekwatny do jego wieku należy je poinformować, że w sieci można trafić na materiały prezentujące seks, przemoc, wulgaryzmy. Trzeba zaznaczyć, że nie są to treści przeznaczone dla dzieci i że oczekujemy, iż dziecko nas poinformuje w razie kontaktu z nimi.
  • Czas korzystania z sieci powinien być ograniczony. Zaleca się, by dzieci w wieku wczesnoszkolnym nie korzystały z urządzeń ekranowych dłużej niż dwie godziny dziennie. Dobrym pomysłem jest ustalenie dnia lub dni, np. weekendu, bez Internetu.
  • Dzieciom w wieku przedszkolnym należy towarzyszyć podczas korzystania z sieci. Jeśli dzieci są starsze, warto jako rodzic możliwość wglądu w ekran komputera czy urządzenia mobilnego, z którego korzystają. Przy okazji warto zainteresować się aktywnościami dziecka online i nawiązać na ten temat rozmowę.
  • Najmłodsze dzieci nie powinny samodzielnie korzystać z wyszukiwarek, portali społecznościowych i innych serwisów dających nieograniczony dostęp do treści (zdjęć, filmów, tekstów). Stopniowe wprowadzanie takich możliwości powinno odbywać się pod kontrolą rodziców i z uwzględnieniem ograniczeń wiekowych narzucanych przez serwisy. Warto takie sytuacje wykorzystać do edukacji dziecka w zakresie skutecznego i bezpiecznego poszukiwania treści, poszerzając jego wiedzę na temat nieodpowiednich treści. Dobrze, gdy podczas swobodnych rozmów z dzieckiem wprowadzimy pojęcie ograniczonego zaufania do treści online.
  • Najmłodsze dzieci nie powinny samodzielnie korzystać z komunikatorów czy portali społecznościowych. Ewentualne kontakty online powinny być ograniczone do znajomych osób i odbywać się pod kontrolą rodziców. Zakaz ów należy poprzedzić rozmową na temat zagrożeń związanych z kontaktami z nieznajomymi.
  • Dzieci nie powinny publikować samodzielnie w sieci treści, szczególnie prywatnych informacji, filmów, zdjęć. Taki zakaz powinien być połączony ze zwróceniem dziecku uwagi na zagrożenia związane z publikacją wizerunku i prywatnych informacji.
  • Należy umówić się z dzieckiem, że za każdym razem kiedy trafi na nieodpowiednie treści lub cokolwiek innego je w sieci niepokoi, natychmiast nas o tym poinformuje. Kiedy dziecko zgłasza kontakt z nieodpowiednimi treściami, warto rozpoznać, co się wydarzyło, pochwalić je za poinformowanie o takim zdarzeniu. Jeżeli dziecko jest zaniepokojone, trzeba wytłumaczyć mu sytuację, zastanowić się, jak zmniejszyć prawdopodobieństwo podobnych okoliczności w przyszłości.

 

Anna Stankiewicz

Justyna Ćwiklińska

Marta Lewandowska